|

|
ภาพเก่าเล่าอดีต
|
|
|
|
|
|
|
|
|

ช่างซอเมืองลับแล
ภาพช่างซอเมืองลับแลนี้ ต้นฉบับเก็บรักษาอยู่ที่หอจดหมายเหตุแห่งชาติท่าวาสุกรีซึ่งเป็นสมบัติเดิมของ พณฯ
แฮมิลตัน คิง เอกอัครราชทูต ของสหรัสอเมริกาประจำสยาม อยู่ระหว่างปี พ.ศ.
๒๔๔๑ - ๒๔๕๕ หรือระหว่าง รัชกาลที่๕ ต่อถึง รัชกาลที่๖ สันนิษฐานว่าภาพถ่ายนี้เป็นฝีพระหัตของ สมเด็จฯ
กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ในการเสด็จตรวจราชเมืองลับแล
ครั้งใดครั้งหนึ่ง ระหว่างทรงเป็นเสนาบดีมหาดไทยในรัชกาลที่ ๕ เป็นที่น่าศึกษาว่าชาวเมืองเชียงแสนที่อพยพมาอยู่ลับแลนั้น ได้นำเอาการขับซอและภูมิปัญญาดั้งเดิมมาด้วย และยังคงมีการขับซอกันอยู่ในยุคนั้นการขับซอของชาวลับแลนี้ เป็นสิ่งที่ติดตัวมาจากเชียงแสนโดยตรง ยังไม่ได้เปลี่ยนแปลงหรือรับมาจากเมืองเชียงใหม่แต่อย่างใด ปัจจุบันซอเมืองลับแลได้หายสาบสูญไปแล้ว
ยังคงเหลือเพียงแต่วัฒนธรรมการพูดและการทอผ้าเท่านั้น
|
|
|
|
|
|

ช่างซอจากเชียงใหม่ ลงมากรุงเทพฯ
จากจดหมายเหตุพระราชกิจรายวัน ในรัชการที่
๕ ภาคที่ ๑๙ กล่าวว่า "วันอังคาร ขึ้น ๑ ค่ำ เดือน ๖ ปีระกา จ.ศ. ๑๒๔๖" เทียบกับปฏิทินคือ
วันที่ ๑๔ เมษายน ๒๔๒๘ เวลาใกล้เที่ยง กล่าวไว้ว่า..."ขณะเมื่อก่อนเสวยนั้น สมเด็จกรมพระ
(สมเด็จเจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระยาบำราบปรปักษ์ ต้นสกุลมาลากุล) นำลาวขับเป่าขลุ่ยเมืองเชียงใหม่
ซึ่งโปรดให้มีตราขอให้จัดลงมาจะส่งออกไปเข้าเอกษฮิบิเชนเมืองอังกฤษนั้น ลงมาถึง
นำเข้ามาเฝ้าที่หน้าพระที่นั่งจักรี โปรดเกล้าฯ ให้เข้ามาขับถวายตัวเวลาเสวย
มีผู้ชายคนขับ ๑ หญิงคนขับ ๑ คนขลุ่ย ๓ คน ขับถวายตัวอยู่จนเสวยแล้ว
โปรดเกล้าฯ พระราชทานผ้าคนละสำรับ เงินคนละ ๓๐ บาท แล้วเสด็จขึ้นข้างใน" ลาวขับเป่าขลุ่ยเมืองเชียงใหม่ที่กล่าวถึงนั้นคือช่างซอเมืองเชียงใหม่นั้นเอง ซึ่งจะจัดส่งไปร่วมงานแสดงสินค้าและดนตรีนานาชาติ
พ.ศ. ๒๔๒๘ ที่ประเทศอังกฤษ แต่ไม่ได้ไป เพราลงมาจากเชียงใหม่ช้า ซึ่งทางการได้จัดส่งนักดนตรีของอีสานไปตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์
นับอายุถึงปัจจุบัน พ.ศ.๒๕๕๐ เป็นเวลา ๑๒๒ ปี
|
|
|
|

จิตกรรมฝาผนัง
วัดป่าแดด อ.แม่แจ่ม
วัดป่าแดด ตั้งอยู่ที่ ต.ท่าผา
ภาพจิตรกรรมฝาผนังภายในวิหาร ที่ค่อนข้างสมบูรณ์
วาดโดยช่างแต้มชาวไทยใหญ่ เป็นเรื่องพุทธประวัติ ชาดกต่างๆ และวิถีชีวิต
วิหารหลังนี้สร้างขึ้น พร้อมกับการสร้างวัด เมื่อ ประมาณปี พ.ศ. ๒๔๐๐
|
|
|
|
|
|

จิตกรรมฝาผนัง
วัดเวียงต้า อ.ลอง
วัดเวียงต้า ตั้งอยู่ที่ อำเภอลอง
จังหวัดแพร่ มีภาพจิตรกรรมฝาผนังสีฝุ่นที่ค่อนข้างสมบูรณ์
กล่าวถึงวิถีชีวิตประจำวันของชาวบ้านในยุคนั้น
มีอายุเก่าแก่ตั้งแต่สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น (ร.๓ - ร.๔) หนังสือของ
วิถี พานิชพันธ์ ระบุความเป็นมาเกี่ยวกับภาพจิตรกรรมชุดดังกล่าวจากคำบอกเล่าของผู้สูงอายุในหมู่บ้านเพิ่มเติมว่า "ภาพเหล่านี้เดิมติดอยู่ไว้บนอาคารไม้ยกพื้นสูงเป็นทรงมณฑปหรือทรงพญาธาตุแบบของชาวไทยใหญ่ เพราะเดิมทีมีชาวไทยใหญ่มาความคุมกิจการทำไม้ในเวียงต้า จึงมีจิตรศรัทธาสร้างวัดไว้
ทำบุญ ทำกุศล กาลเวลาผ่านไป อาคารดังกล่าวทรุดโทรมลง
ชาวบ้านชาวบ้านจึงช่วยกันรื้อถอน แล้วเห็นว่าภาพเขียนนี้ยังดีอยู่
เลยนำมาตีปะเป็นฝาของวิหารหลังใหม่ เป็นการประหยัดงานตกแต่งอาคารหลังใหม่ ทำให้รูปเหล่านี้ไม่ได้แยกเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อยหรือเป็นเศษไม่ทำฟืนไป"
ปัจจุบันภาพเขียนนี้ถูกเก็บรักษาไว้ที่หอคำหน้อยไร่แม่ฟ้าหลวง
จังหวัดเชียงราย
|
|
|
|

คณะซอ
จันทร์ทิพย์ เรือนรักเรา
ภาพนี้มีอายุร่วม
๓๐ ปี เป็นภาพของคณะซอนายจันทร์ทิพย์ เรือนรักเรา หรือ "จั๋นติ๊บ สามหลัง" ช่างซอนามอุโฆษในอดีต แถวนั่งจากซ้ายไปขวา ๑.ศรีออน วังสิงห์คำ, ๒.จั๋นติ๊บ
สามหลัง, ๓.คำหน้อย ป่าแงะ ส่วนแถวยืน คนที่ ๔ จากซ้าย
คือ นายบุญทา เรือนรักเรา หรือเรียกว่า "พ่อทาอ้อย" น้องชายของนายจันทร์ทิพย์นั้นเอง
|
|
|
|
|
|

ปกเทปซอ
ปั๋นแก้ว - บัวซอน (NKR036)
ปกเทปซอ เรื่องชีวิตชาวนา
เป็นรูป พ่อปั๋นแก้ว พรหมรักษ์ อ.แม่สรวย จ.เชียงราย กับแม่บัวซอน เมืองป๊าว บันทึกเสียงโดยห้างนครพานิชย์
ถนนวิชยนนท์ เชียงใหม่
|
|
|
|

คณะซอ
รวมศิลป์พัฒนา
คณะซอรวมศิลป์พัฒนา จังหวัดเชียงราย
ก่อตั้งโดยพ่อติ๊บ แก้วก๊อ มีชื่อเสียงโด่งดังทั่วภาคเหนือ ภาพนี้ถ่ายเมื่อ วันที่
๒๘ เมษายน ๒๕๓๒ หลังจากคว้ารางวัล ชนะเลิศอันดับ ๑ การประกวดซอ จังหวัดลำปาง
จากซ้าย ๑.เรวัฒน์ ร้องขี้เหล็ก, ๒.ทองสร้อย หนองเก้าห้อง, ๓.คำหน้อย
หนองก๋าย, ๔.พ่อหนานแก้ว เอื้องเงิน, ๕.นายอุดร แก้วก๊อ, ๖.นายคำอ้าย
วงศ์ปิน, ๗.พ่อติ๊บ แก้วก๊อ
|
|
|
|
|
|

แม่คำปัน
เงาใส - เด็กหญิงบัวซอน ถนอมบุญ
ภาพแม่ครูคำปัน เงาใส
และเด็กหญิงบัวซอน ถนอมบุญ ในงานประกวดซอประจำอำเภอ และได้รับรางวัลที่ ๑ ซึ่งเป็นการขึ้นซอเวทีแรกหลังจากร่ำเรียนการขับซอจากแม่ครูคำปัน
นางบัวซอน ถนอมบุญ (บัวซอน เมืองป๊าว) เกิดเมื่อ วันที่
๑๐ กุมภาพันธ์ ๒๔๘๗ ที่บ้านต้นลุง อำเภอพร้าว เรียนซอเมื่ออายุได้ ๑๓ ปี
กับแม่ครูคำปัน เมืองป๊าว ใช้เวลาเรียนเพียง ๓ เดือนก็สามารถออกงานได้
- ผู้มีผลงานดีเด่นด้านวัฒนธรรม
(สวช.) พ.ศ. ๒๕๓๐
- ศิลปินพื้นบ้านดีเด่น
การขับซอ สภาวัฒนธรรมแห่งประเทศไทย พ.ศ. ๒๕๔๐
- ครูภูมิปัญญาไทย
รุ่นที่ ๑ พ.ศ. ๒๕๔๔ ฯลฯ
|
|
|
|

แผ่นเสียงตรา สุนัขฟังเครื่องเล่นเสียง
ตามที่ได้มีการค้นคว้า แผ่นเสียงตราสุนัขฟังเครื่องเล่นเสียงนี้ ได้นำช่างซอจากเมืองเชียงใหม่ลงมาบันทึกเสียงที่กรุงเทพฯ
ในช่วง พ.ศ. ๒๔๖๐ ซึ่งดำเนินการโดยห้าง "รัตนมาลา" พาหุรัด ปัจจุบันได้กลายเป็นห้าง ดิโอลด์สยาม ไปแล้ว
ซึ่งนับวันยิ่งจะสูญหายไปเรื่อยๆ เพราะขาดการใส่ใจและอนุรักษ์เอาไว้
"ซอแก้ปัญหาทำนองจะปุ
นายน้อยอ้าย, นางเฮือนคำ
นักร้อง
ส่งปี่ ๓ เล่ม"
|
|
|